W pierwszych latach po II wojnie światowej ustrój sądownictwa powszechnego funkcjonował na podstawie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 6 lutego 1928 r. (tekst jednolity - Dz.U. z 1932 r. Nr 102, poz. 863)
Wymiar sprawiedliwości sprawowały sądy grodzkie, okręgowe, apelacyjne i Sąd Najwyższy.
Po wojnie Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 maja 1945 r. (Dz.U. Nr 18, poz.104) ustalono termin rozpoczęcia czynności przez Sąd Apelacyjny w Toruniu na dzień 15 maja 1945r.
Kolejnym Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 kwietnia 1949 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 170) przeniesiono Sąd Apelacyjny z Torunia do Bydgoszczy. Zaczął on funkcjonować od dnia 30 kwietnia 1949r.
Dotychczasowa organizacja wymiaru sprawiedliwości uległa zmianie w wyniku ustawy z dnia 20 lipca 1950r. (Dz.U. Nr 38, poz 347) nowelizującej Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Aktem wykonawczym do w/w ustawy było Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 listopada 1950 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 496) - obowiązujące od dnia 1 stycznia 1951 r. Sądy grodzkie i okręgowe zostały zniesione i zastąpione przez sądy powiatowe z zakresem właściwości dotychczasowych sądów grodzkich i okręgowych. Natomiast sądy apelacyjne przemianowano na sądy wojewódzkie.
Dlatego też od tej daty możemy mówić o funkcjonowaniu Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy. Na mocy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 166, poz. 1253) - z dniem 1 stycznia 1999r. nazwa "Sąd Wojewódzki" zmieniona została na "Sąd Okręgowy". Od 2002 r. zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2002 r. w sprawie sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalania ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 180, poz. 1508) Sąd Okręgowy w Bydgoszczy działa w obszarze Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Właściwość Sądu Okręgowego w Bydgoszczy obejmuje obszar właściwości Sądów Rejonowych w Bydgoszczy, Inowrocławiu, Mogilnie, Nakle nad Notecią, Szubinie, Świeciu, Tucholi i Żninie.